Trawienie pokarmu w żołądku

By | April 25, 2013

W żołądku, podobnie jak w ustach, pokarm ulega oddziaływaniu mechanicznemu i chemicznemu. Pokarm zostaje dodatkowo przetarty i co najważniejsze, przemieszany, co sprzyja lepszemu przesiąknięciu sokiem żołądkowym. W procesie dalszej obróbki chemicznej pokarmu w żołądku, zachodzi główne rozszczepienie białka.

Żołądek stanowi pusty organ, który mieści 1-21. masy pokarmowej. Ścianki żołądka kurczą się przy braku pokarmu. Żołądek składa się z następujących odcinków: wejścia, dna i korpusu stanowiących większą część żołądka i wyjścia. Wyjście nazywane jest częścią odźwiernikową. Część odźwiernikowa żołądka otwiera się do dwunastnicy, która stanowi górną część jelita cienkiego. Gruczoły śluzowe śluzówki żołądka wytwarzają soki żołądkowe, przy czym skład soków zależy od odcinka żołądka, w którym są wytwarzane. Soki dna i korpusu zawierają kwas solny i w czystej postaci posiadają kwaśny odczyn (pH 1,0 – 2,5); soki części od-źwiemikowej nie zawierają kwasowości lecz posiadają zasadowy odczyn (pil 8,0) a dzięki temu przechodząca przez niego kwaśna papka pokarmowa zostaje nieznacznie zneutralizowana. Jest to konieczne dla zabezpieczenia soku trawiennego dwunastnicy przed nadmiernym zakwaszeniem po przetransportowaniu tam pokarmu z żołądka.

Charakter pożywienia wpływa na ilość i skład soku żołądkowego, który zaczyna wydzielać się po 5-6 minutach od rozpoczęcia spożywania posiłku i wydziela się przez cały czas przebywania pokarmu w żołądku. Przy braku pokarmu w żołądku, sok nie wydziela się. Najwięcej soku z maksymalną zawartością kwasu .solnego wydziela się przy trawieniu mięsa.

Sok żołądkowy, dzięki zawartym w nim kwasie, zabija bakterie przynoszone do żołądka razem z pokarmem. Wydzielanie się soków żołądkowych odbywa się pod wpływem bezwarunkowych i warunkowych odruchów. Odruchy bezwarunkowe z ośrodkiem w rdzeniu przedłużonym, powstają przy pomocy wspólczulnego układu nerwowego. Warunkowo-odruchowe wydzielanie się soków wywołane jest widokiem pożywienia, jego zapachem, dźwiękami związanymi z jedzeniem lub rozmowami o jedzeniu. Odbywa się to w rezultacie podrażnienia organów słuchu, wzroku i węchu na odległość i powstaje przy pomocy kory mózgowej. Wa-runkowo-odruchowe wydzielanie się soków przeznaczone jest do przygotowania żołądka do przyjęcia pokarmu, dlatego zawsze poprzedza jedzenie. Wydzielanie się soków żołądkowych stymulowane jest także neurohumoralnym szlakiem pod wpływem przedostania się do krwi produktów trawienia pożywienia wchłanianych w żołądku, dwunastnicy i w górnych odcinkach jelita cienkiego, Neurohumoralnym szlakiem na sekrecję żołądkową wpływają także hormony przysadki mózgowej, nadnerczy, trzustki i tarczycy.

Negatywne emocje hamują wydzielanie się soków trawiennych; podczas gniewu, strachu, odczuwaniu nieprzyjemnego zapachu lub •maku i w innych momentach wstrzymuje się wydzielanie soków, Mlatego nie wolno siadać do stołu pod wpływem negatywnych emocji. Najpierw trzeba się uspokoić. Sok żołądkowy zawiera 2 enzymy: pepsynę, rozszczepiającą białka i lipazę, rozszczepiającą i łuszczę. Trawienie w żołądku w zasadzie polega na wcześniejszy m rozszczepieniu białka i przygotowaniu do dalszego trawienia i wchłaniania w jelicie. Białko pod wpływem proteolitycznego enzymu soków trawiennych – pepsyny – pracującego tylko w kwa-nym środowisku, zostaje rozszczepione do stadium pośredniego ilbumoz i peptonów. Zdolność soku żołądkowego do rozszcze-] >ia nia tłuszczów jest wyraźnie słabsza. Pod wpływem lipazy, tłuszcz /< istaje rozszczepiony na glicerynę i kwasy tłuszczowe, jednak w i ilądku zostają rozszczepione tylko emulgowane tłuszcze mleka.

Tłuszcze na 2-3 godziny odruchowo hamują wydzielanie soku żołądkowego i utrudniają trawienie białka. Po 2-3 godzinach wydzielanie soków stopniowo się normalizuje, ale wywołane zostaje to nie białkiem, lecz produktami rozkładu tłuszczów.

Sok żołądkowy nie zawiera enzymów rozszczepiających węglowodany, ale rozpoczęte w jamie ustnej trawienie skrobi, jakiś czas trwa w żołądku dzięki ptialinie, która wchodzi w skład śliny, Praca enzymów rozszczepiających węglowodany trwa w żołądku dopóki sok żołądkowy całkiem nie przesiąknie pokarmem,

Czas przebywania pokarmu w żołądku zależy od jego właściwości i stanu fizycznego.: gęste pokarmy zatrzymują się w żołądku dłużej, pokarmy płynne przechodzą do jelita już po kilku minutach. Ciepły płyn opuszcza żołądek szybciej, niż zimny. Najdłużej zostaje w żołądku tłuste pożywienie. W każdym wypadku pokarm opuszcza żołądek w postaci znacznie przetrawionej papki pokarmowej. Papka nie może wychodzić z żołądka bez przerwy, ona przechodzi do dwunastnicy osobnymi porcjami. Dostarczanie porcji pokarmu do dwunastnicy reguluje zwieracz, który kurcząc się, zamyka połączenie między żołądkiem i jelitem. W miarę nagromadzenia pokarmu przed odźwicrnikiem, zwieracz rozluźnia się i przepuszcza kolejną porcję papki.

Wchłanianie w żołądku jest nieznaczne. Głównie w okolicy od-źwiernika, gdzie powoli wchłaniane są produkty rozszczepiania węglowodanów oraz sole, woda i alkohol.